بعضی ا ز خواسته های سازمان اوقاف ازتولیت موقوفات وبرخی دستوراتی که  ازسوی این سازمان ، مبتنی برقوانین اداری صادرمی شود  با احکام شرعی وفتاوای مراجع عظام تقلید منافات داردکه همین مساله همواره موجب اعتراض ومناقشه جمعی ازمتولیان بامدیران این سازمان بوده است.متولیان مانده اندکه بایستی به تکلیف شرعی خودیعنی طبق وقفنامه عمل نمایندیا به دستوروخواسته سازمان اوقاف ......

به نام خدا

 

* فتاواي رهبر معظم انقلاب در بحث وقف و اختيارات متولي شرعي موقوفه

 

مقام معظم رهبري حضرت آيت‌الله خامنه‌اي (مدظله العالي) در پاسخ به استفتايي در تاريخ 10/2/76 مي‌فرمايند:

1- پول اگر از منافع وقف است بايد مطابق نظر واقف و زير نظر متولي شرعي وقف و به صلاح وقف صرف شود و تحويل آن به جاي ديگر جايز نيست.

2- هرگونه تصرف در وقف بايد زير نظر متولي شرعي وقف باشد.

معظم له در تاريخ 14/11/74 در پاسخ به استفتايي مرقوم فرموده‌اند:

«به طور كلي در چگونگي اداره امور موقوفه و در نحوه استفاده از درآمد موقوفه و توزيع آن بين موقوف عليهم و صرف آن در جهت وقف بايد دقيقاً برطبق آنچه كه واقف تعيين كرده و مقرر داشته است و با مراعات غبطه وقف و در جهت وقف و زير نظرخصوص متولي شرعي موقوفه عمل شود. تخلف از مراتب فوق‌الاشاره جايز نيست، كما اينكه با وجود متولي شرعي هيچ سازمان يا اداره‌اي حق دخالت در امور موقوفه را ندارد مگر حق نظارت بر حسن اجراي اداره موقوفه از سوي متولي شرعي در محدوده‌اي كه قانون حق نظارت براي آن سازمان را تجويز كرده است و اگر در اين باره اختلاف دارند بايد جهت رسيدگي به محاكم قضايي مراجعه كنند.»

مقام معظم رهبري در استفتائيه ديگري به شماره 31890 مرقوم فرموده‌اند:

«چنانچه در وقف از طرف واقف متولي خاصي تعيين شده باشد واجب است تصرف در موقوفه طبق وقفنامه زير نظر متولي شرعي و اذن او انجام شود و بدون نظر و اذن متولي شرعي تصرف جايز نيست و حكم غصب را دارد.

 

* فتاواي مراجع عظام تقليد بر اختيارات متوليان شرعي موقوفات و تأكيد بر عدم دخالت سازمان اوقاف

 

از اينگونه فتواها كه وقف بايد زير نظر متولي شرعي اداره شود در استفتائيه‌هاي مقام معظم رهبري بسيار است و مراجع معظم تقليد نيز دخالت سازمان اوقاف و يا هر نهاد ديگر در اعمال متولي منصوص موقوفه را كه مطابق نظر واقف عمل مي‌كند را جايز ندانسته‌اند كه جديدترين اين استفتائات در پي تصميمات اخير سازمان اوقاف و فشاري كه بر متوليان شرعي وارد مي‌كند، در پاسخ به استفتاي جمعي از متوليان موقوفات تهران به اين شرح است:

 

بسمه تعالي

محضر مبارك مرجع عاليقدر حضرت آيت‌الله العظمي آقاي صافي گلپايگاني دامت بركاته

با سلام و احترام معروض مي‌دارد:

اگر واقفي، شخص يا اشخاصي را رسماً يا وصفاً در متن وقفنامه متولي بر موقوفه خود قرار دهد تا درآمد وقف را بر موارد خاصي مصرف نمايد و متولي براي هر موقوفه‌اي در يكي از بانك‌ها حسابي مستقل باز كرده تا با اموال خودش مخلوط نشود و سپس طبق نظر واقف به مصرف برساند آيا سازمان اوقاف يا هر نهاد ديگري براي ايجاد تمركز و تجميع درآمد موقوفات مي‌تواند متوليان را مجبور كند كه درآمد كل موقوفات در يك حساب متمركز بشود و از آن حساب با نظر اوقاف برداشت نموده و مصرف نمايند و عملاً اختيار را از متولي سلب نمايند، آيا چنين اقدامي مشروع است يا خير؟

لطفاً نظر مبارك را ذيلاً مرقوخ فرمائيد كه مورد حاجت است. ادام‌الله بقائكم.

جمعي از متوليان تهران

بسم‌الله الرحمن الرحيم

عليكم السلام و رحمة الله

در فرض سؤال سازمان اوقاف و يا هر نهاد ديگر حق دخالت و مزاحمت نسبت به اعمال متولي منصوص موقوفه كه طبق نظر واقف موقوفه را اداره مي‌كند، ندارد. والله العالم. 26 رجب المرجب 1437

فتواي حضرت آيت‌الله جوادي آملي:

بسم‌الله الرحمن الرحيم و آياه نستعين

1- هرگونه تصرف در عين موقوفه يا منافع و انتفاعات آن بايد برابر وقف باشد نه خلاف آن.

2- هرگونه تصرف در امور ياد شده در ماده يكم بايد توسط متولي شرعي آن باشد نه خارج از آن.

3- دخالت سازمان اوقاف يا هر نهاد ديگر در موقوفه‌هاي داراي متولي شرعي جائز نيست.

25/2/1395

 

فتواي حضرت آيت‌الله مكارم شيرازي:

بسمه تعالي

جواب: تا زماني كه متولي به وظيفه خود عمل مي‌كند كسي حق مزاحمت او را ندارد.

هميشه موفق باشيد

25/2/1395

فتواي حضرت آيت‌الله سبحاني:

بسمه تعالي

بر فرض سؤال مذكور اداره اوقاف مي‌تواند بر اعمال متولي نظارت رايگان انجام دهد اما نمي‌تواند تغييراتي در وقف و يا نظر واقف داشته باشد. والله العالم

24 رجب 1437

13/2/95

فتواي حضرت آيت‌الله نوري همداني:

بسمه تعالي

سلام عليكم

در فرض سؤال لازم است كه براساس نظر واقف محترم عمل شود و منافع موقوفه در همان جهتي كه نظر واقف بوده است، مصرف گردد و تخلف از آن جايز نيست.

17/2/95

فتواي حضرت آيت‌الله شبيري زنجاني

بسمه تعالي

مزاحمت متولي مشروع بر خلاف حكم اولي شرع مطهر است و جايز نيست.

25 رجب 1437

فتواي حضرت آيت‌الله موسوي اردبيلي

باسمه تعالي

چنانچه واقف براي موقوفه متولي تعيين كرده باشد و متولي صلاحيت اداره موقوفه را داشته باشد، ديگران از جمله اداره اوقاف، حق دخالت نداند.